No i po wakacjach..

Zaczęło się pechowo. Czarny kot przebiegł mi drogę. Nie wierzę w pecha, a koty lubię. Mimo to właśnie mnie i tylko mnie zniszczono elegancką walizkę, co miała być niezniszczalna. Podczas transportu do/w/z samolotu pękła w dwóch miejscach. Na lotnisku docelowym pół godziny zajęło mi zgłoszenie szkody.  Walizka była raczej droga. Zgłosiłam także szkodę online w Ryanair po dwóch dniach od zdarzenia i zanim wróciłam do domu, już oddali pieniądze, pełną cenę walizki.

Przyznaje, że jadąc z lotniska do miasta Kos miałam mieszane uczucia. Krajobraz spalony słońcem, mijane  wsie jakieś nieciekawe i jak to u Greków, brudne. Na szczęście na miejscu jest jednak pięknie, nawet na tych wsiach.

Mieszkałam w samym centrum, przy morzu. Wszystko co potrzeba na urlopie, w zasięgu ręki. Jedyna wada to nieustający hałas. Nie chodzi o ludzi, tylko o samochody. Gdzie tu można jeździć od 4 rano do 3 nad ranem następnego dnia? Wciąż i wciąż jeździły auta albo skutery.  Na szczęście miałam w pokoju klimatyzację, to zamknęłam balkon i okna na cztery spusty i zaciągnęłam kotary. Dawało to dobrą izolację, wysypiałam sie:) Miałam pewien plan na pobyt, ale go zweryfikowałam. Bo planowałam rejs do Turcji oraz na Nissiros... Tylko kiedy, skoro tu tyle ciekawych miejsc???  Zatem zmieniłam plan. Zostałam na pobyt na wyspie, a na marzec następnego roku kupiłam już wczasy do Turcji. Szaleństwo:)

Pierwszego dnia pobytu zrobiłam spacer i rozeznanie, gdzie co jest, gdzie zjeść, gdzie wypożyczyć rower, gdzie przystanki autobusowe, itp.

Drugiego dnia wyszłam na zwiedzanie miasta. Tak jakoś mi się fajnie szło przed siebie,  co chwila coś ciekawego, aż doszłam do Asklepiejonu:) To taka miejscowość za miastem, gdzie jest muzeum Hipokratesa, wzgórze Hipokratesa i odkryte miasto z II wieku pne. Ogromną atrakcją były koty, ale im poświęcę osobny radosny akapit:) Asklepiejon to wielki teren świątyni Asklepiosa, Boga medycyny. Tutaj uczył młodych lekarzy sam Hipokrates. Świątynia położona jest tarasowo na trzech poziomach, a z najwyższego roztacza się piękna panorama. Obiekty, które można oglądać pochodzą z IV-II w. p.n.e

W samym Kos tego dnia obejrzałam jeszcze marinę, Casa Romana, Odeon, teren starożytnych wykopalisk z bazyliką z VI wieku,  ruiny świątyni Artemidy i żydowskiej bożnicy, że trzy cerkwie,  kościół, baptysterium, cmentarze katolicki, prawosławny, żydowski i muzułmański oraz starą agorę.

Kupiłam pamiątki dla moich dziewczyn i synowej.  Dla siebie mydełka z oślim mlekiem:) Takich jeszcze nie miałam.

Nie pytajcie, ile codziennie robiłam kilometrów. Na nogach byłam od 9.00 do 19.00, w tym pół godziny przerwy na posiłek. I tu był problem, bo wszędzie tylko mięso i mięso. Pierwszego dnia nie mając pomysłu poprosiłam pana, żeby mi upiekł pizze margeritę, a on ciągle dopytywał: a jakie mięso? Pomyślałam, że przecież nie będę w Grecji żywić się tylko pizzą, więc jednak zrobiłam wyjątek i w kolejne dni zjadłam musakę, potem szaszłyka, a nawet jakieś mięsne mezedes w arabskiej restauracji. Co prawda nie umarłam od mięsa, ale wsłuchiwałam się sama w siebie, czy przypadkiem mi nie zaszkodziło:) I codziennie jadłam burki, a to z serem, a to ze szpinakiem. Jedną porcją za dwa euro można się najeść, przynajmniej ja się najadałam na lunch. Coś na ciepło zostawiałam na wczesny wieczór.

Koty na Kos mają się bardzo dobrze. Opiekę nad nimi sprawują wszyscy:  mieszkańcy, turyści i organizacje For Animals. Co kilka ulic w uczęszczanych miejscach są takie skarbonki na datki i ludzie naprawdę wrzucają tam pieniądze. Koty nie kręcą się przy restauracjach, bo są nażarte i napojone.  Najczęściej siedzą sobie przy cerkwiach, mają tam budki i pełne miski, widziałam na własne oczy w wielu miejscach, że tego jedzenia jest naprawdę full. Są też w porcie i przy marinie, są  w małym zagajniku w Asklepiejonie. Są oswojone, łaskawe, podchodzą gromadnie na głaskanie i nie widać, żeby były chore czy zaniedbane. Mają nawet skonstruowane na powietrzu kocie zabawki. Niektóre osobniki są naprawdę ogromne, niektóre wyjątkowe piękne.

Uchodźcy przed paru laty byli największą bolączką Kos. Z Turcji przypłynęły ich tu tysiące. Teraz też są, ale mało. Jest dla nich zbudowane osobne osiedle. Słyszałam, że traktują je jak noclegownię, a w dzień siedzą w Kos. Owszem, widziałam uchodźców na ulicy. Jedną rodzinę arabską, starszy mężczyzna z brodą, zakutana głowa, długa płócienna odzież, kobieta cała na czarno i trójka dzieci. Widziałam jedna Afrykankę w bardzo kolorowym afrykańskim stroju. I paru śniadych chłopaków śpiących na ławce. W porcie wśród konarów baobabu mają swoją miejscówkę młodzi mężczyźni, na pewno uchodźcy. I tyle. Może jest ich więcej, ale nie przyglądałam się wybitnie, poza tym jak poznać, czy wyelegantowany czarnoskóry mężczyzna to uchodźca czy Francuz na wakacjach? Albo czy ciemny śniady mężczyzna to Turek na urlopie czy uchodźca z dalekiego wschodu? Nie robiłam sobie z tego problemu, bo co to dla mnie za różnica? Żadna. Do pewnego momentu:) Otóż pod koniec pobytu chciałam autobusem pojechać do Paleo Pili. Przychodzę na przystanek, siedzi jakaś arabska rodzina z dwójką ślicznych małych dzieci. Po kilku minutach podjechał autobus i nagle nie wiadomo skąd zaczerniło się wokół mnie:) No wiem, niepolitycznie się wyrażam, ale tak to wyglądało. Z krzaków na skwerze powyłazili czy z baru? Nie wiem, cała gromada Afrykańczyków. Zajęli cały autobus. Głupia, zaczęłam się zastanawiać, czy to nie jakaś wycieczka:)  Gdzieś na końcu znalazłam sobie miejsce, a jak na następnym przystanku wsiadała jakaś para Niemców, to ich mina po spojrzeniu na pasażerów była bezcenna:) Wszyscy oprócz mnie i Niemców wysiedli na pierwszym przystanku w Pili, tam mają swój ośrodek. I w samym miasteczku co trzeci przechodzień jest z Afryki albo z Bliskiego Wschodu. Jak na obecną Europę to normalka, ale w moim mieście albo w Warszawie można przez cały dzień nie zobaczyć obcokrajowca z ciemniejsza skóra, to człowiek nienawykły:)

Kolejnego dnia udałam się do miejscowości Embros Therma. Jak sama nazwa wskazuje, są tam źródła lecznicze. Mało powiedziane. Spod ziemi wydobywa się wrzątek. No prawie - 50 stopni plus nagrzanie od słońca, to pewnie blisko 60 stopni będzie. Nie da się dłużej niż na krótką  chwilę zanurzyć stóp. Szaleńcy padali całym ciałem do wody, a po chwili uciekali ugotowani:) Jednak kilka metrów od wylotu ułożono kamienie, które chłodzą wodę i jest znośniejsza do wytrzymania. Za tymi kamieniami, już w morzu, jest największy tłok, bo każdy chce się w tej wodzie pomoczyć ze względu na jej zdrowotność. Śmierdzi zgniłymi jajami, czyli siarką.  Pomoczyłam się i ja i wzięłam też masaż ciała u pani pod baldachimem i wieczorem zaległam cała obolała. Składał się na to także wysiłek z powodu marszu. Jadąc tam widziałam przez okno autobusu tak piękne widoki, że w drogę powrotną wybrałam się pieszo i do autobusu wsiadłam po jakichś 5-6  kilometrach. A upał był powyżej 30 stopni, nawet około 18.00.

Przed wieczorem zakończyłam zwiedzanie miasta Kos, w tym hammam, meczet z zewnątrz, bo niestety ucierpiał podczas trzęsienia ziemi, tak samo jak kościół prawosławny w centrum.  Zajrzałam do małej cerkiewki i pogawędziłam z panią - po angielsku i rękami:)  Obejrzałam wielkie i mniejsze statki w porcie i na redzie,  Przeszłam się po deptaku i popatrzyłam na wystawy pełne wszystkiego: pamiątek, złota, ciuchów...

Natknęłam się przy tym na biuro podróży obsługujące w językach słowiańskich, w tym po polsku. I kupiłam u pani wycieczkę na Nissiros za 28 euro. Nasza pani rezydentka hotelowa chciała za nią 54 euro. Za tę samą wycieczkę, podkreślam, po prostu dodała sobie swoją marżę, głupi turyści zapłacą. Ja nie, aż taka głupia nie jestem:) Autokarem podwieziono nas do Kardameny, potem niecałą godzinę płynęliśmy na Nissiros. Wyspa ta powstała na skutek wybuchu wulkanu 4 tysiące lat temu. Jest okrągła i ma średnicę zaledwie 8 km. Mieszka na niej tylko  tysiąc mieszkańców. Pojechaliśmy z portu autokarem do wioski Nikia, w której mieszka mniej niż 50 osób. Jeśli jest gdzieś raj, to właśnie tam! Jak tam jest pięknie... Ja chcę tam mieszkać, prawie się rozpłakałam, gdy zdałam sobie sprawę, że będę tu tylko jeden dzień. Wyspę pokrywają góry, droga prowadzi serpentynami po zboczach,  są bardzo strome i zielone od oliwkowych pistacjowych sadów położonych na tarasach. A na szczycie ta mała wioseczka z białymi domkami o niebieskich drzwiach i okiennicach, ryneczek jak chusteczka do nosa, wyłożony biało-czarnymi kamykami, urocza cerkiewka z maleńką dzwonnicą. A z każdego niemal miejsca widoczny księżycowy krajobraz czynnego wulkanu. Zjechaliśmy tam autokarem.

Weszłam do środka krateru. Tu dla odmiany jak w piekle: śmierdzi siarką, bulgocze pod stopami gotująca się lawa i spod powierzchni wydobywa się gorąca parą wodna. Robi wrażenie. Nigdy wcześniej nie widziałam wulkanu. Na moją minę proszę nie zwracać uwagi, chyba akurat coś mówiłam i wyglądam jak czarownica:))

Na koniec pojechaliśmy do miejscowości Mandraki, gdzie obejrzałam klasztor z cudownym obrazem Matki Boskiej. Przypomina mi obraz częstochowski, a Maryja ma lewą rękę większą, bo w dłoni ma umieszczoną miniaturową ikonkę znalezioną w pieczarze.  Ta ikonka zaniesiona w XV w do kościoła, kilka razy "uciekała"  stamtąd, więc jej postawili osobny klasztor z kościołem i wsadzili w tę srebrną rękę. Legenda taka:)  W lokalnych sklepikach kupiłam naturalny pumeks wydobywany na sąsiedniej wyspie Talia. Kto ma taki prawdziwy pumeks w domu, nie ten ładny i pachnący syntetyczny,  to pochodzi stamtąd, gdyż wydobycie zaspokaja 100% światowego popytu. A pracuje przy tym tylko kilkanaście osób. Kupiłam też dżem z pomidorów, dżem z fig, który uwielbiam, lokalny napój migdałowy i cynamonową kaneladę oraz zjadłam lody o smaku wulkanicznym. Siarką nie śmierdziały:) Ale lepsze były figowe i o smaku baklavy, mniam.

Po powrocie do hotelu przebrałam się i wyszłam lansować na nadmorskim deptaku:) Miasto w nocy też jest piękne i tajemnicze. Obserwowałam wpłynięcie, a potem wypłynięcie ogromnego promu. Kolos, wyższy niż miejskie budynki i żuraw portowy. Wieczorem oświetlony jak choinka.

Tego dnia późnym wieczorem włączyłam wreszcie telewizor. Był tylko jeden polski program Polonia. I szlag mnie trafił po pięciu minutach, więc trzęsącą się ręką wyłączyłam to badziewie. Ten durny rząd obniżył podatki. Zrobił coś złego i tak się chwalił, że na wymioty mi się zebrało. Nie byłam w stanie tego słuchać. Może ja naprawdę na emeryturę przeniósł się na Kos albo do Portugalii, bo kolejnej kadencji kaczystów nie zniosę. Nie cieszy mnie oszczędzone 10 pln miesięcznie czy ile tam wyjdzie, martwi pusta kasa skarbu państwa i dalsze obietnice przelewania z pustego. 

Ranek kolejnego dnia przywitał mnie pięknym słońcem i chłodnym wiatrem. Super dzień na kolejną wycieczkę. Ciepło, ale nie upalnie. Wypadło na wioskę górską Zia. Miałam chęć skorzystać z roweru, ale ten wiatr... Pojechałam autobusem. I dobrze zrobiłam. Ostatnie kilka kilometrów to mozolne wspinanie się pod górę wąską droga. Jeśli z naprzeciwka nadjechał osobowy to musiał się cofać, aż znalazł miejsce, żeby się schować i aby autobus mógł przejechać. Kiedy nadjechała ciężarówka, kierowca autobusu cofał, aż znalazł miejsce do częściowego chociażby usunięcia się z drogi. Czy muszę dodawać, że z jednej przynajmniej strony było strome zbocze:)? Trasę 16 km przejechaliśmy w pół godziny.  Poszłam szukać szlaku w góry. Znalazłam drogowskaz, ale jak za nim poszłam, to trafiłam na cmentarz:) Okazuje się, że mniej więcej w połowie drogi był na słupie maleńki człowieczek z kijkami z maleńką strzałką w innym kierunku. Poszłam. Przez domowe podwóreczka, białe schodeczki, obok wejść do domów i obok kurników:) Droga była jednak prawidłowa. Mogłam jeszcze iść koło restauracji, ale taką drogę uznałam za mniej ciekawą.
Pierwsze pół godziny to luzik - szeroka równa droga lekko pnąca się pod górę tzw. stokówka. Co chwilę słuchać było beeee i beeee i albo wprost na drogę albo tylko na pobocze z krzaków wyłaziła jakaś koza. Kolejne pół godziny to prawdziwy górski szlak. Wyraźnie oznaczony, uczęszczany,  wąski, kamienisty i stromy. Prowadził przez pachnący, zielony las. Ostatnie pół godziny to był hardcore!:)  Skończyła się linia lasu i wyszłam na odkryty teren. Od razu uderzył mnie podmuch tak silny, że ledwo utrzymałam równowagę. Wiało tak, że włosy wyrywało z głowy. Miejscami nie dało się rady iść inaczej niż na czworakach. A obok urwisko. Szczęśliwie wiało z boku, więc wiatr dociskał do zbocza, a nie zwiewał z niego. Po kwadransie miałam myśl, aby zawrócić, w końcu PRAWIE już zdobyłam ten szczyt. Dikeos. Bo zapomniałam wcześniej napisać.  Ale nie poddałam się i poszłam dalej, choć wiało sto razy gorzej niż w kieleckim. Byłam bardzo ostrożna i starannie wybierałam miejsce dla kolejnego kroku. Co parę minut mijali mnie pojedynczy turyści schodzący już z góry. Też częściowo na czworakach:)  Jednak dałam radę, bo dla takich widoków jak z Dikavosa człowiek dałby się pokroić. Cała wyspa  Kos leżała u moich stóp. I wszerz i wzdłuż. Od miasta Kos po Kefalos. Od Kardameny po Tigaki. Góry, morze, Turcja na horyzoncie, wyspa Kalymnos i inne, których nazw nie znam,  słone jezioro, małe górskie wioseczki i duże miasta. Bosko. Na szczycie wkopany w ziemię domeczek, pewnie w razie czego można tam przenocować. Krzyż z białych grubych rur, oczywiście grecka flaga (Grecy kochają swoją flagę) oraz cerkiewka w biało niebieskich barwach. Trzymając się skał i drzew mogłam patrzeć na dwie strony góry. Lasy i strome urwiska. Piękne miejsce. Bardzo się cieszę, że weszłam na szczyt, to była fajna przygoda. 

Niedzielę spędziłam po bożemu, choć taka ze mnie katoliczka, jak z koziej ... etc. Po śniadaniu wystroiłam się w kieckę i buty na obcasie, i poszłam do kościoła :) Już nie pamiętam, kiedy byłam ostatni raz na mszy, ale nieistotne. Bo z tym kościołem na Kosie to ciekawa historia. Na całej wyspie tylko 30 osób przyznaje się do wiary katolickiej, reszta czyli wszyscy to prawosławni greccy. Toteż kościołów tu nie ma, tylko ten jeden na cmentarzu, co popękał w czasie trzęsienia ziemi dwa lata temu i go zamknęli. Następny jest na Rodos i tam pracują dwaj księża, w tym jeden bardzo przystojny:) I on przypływa raz na tydzień na msze. No to poszłam obejrzeć, księdza i mszę. Odbywa się ona na dworze. W większości przychodzą turyści oraz jeden miejscowy Włoch i kilkoro Filipińczyków. Na stoliku leżą kserokopie fragmentów ewangelii na daną msze, w wielu językach: polski, francuski, włoski, niemiecki, angielski, holenderski. I śpiewniki i  zeszycik z programem mszy. Nabożeństwo odprawiane jest po łacinie czyli sprawiedliwie. Każdy ma w tym zeszyciku napisane, co mówić. Niektórzy jednak odpowiadali panu księdzu w swoim ojczystym języku i wyszła taka wieża Babel:) Potem ksiądz sprawdza, jakiej nacji jest na mszy najwięcej i w takim języku głosi kazanie. Akurat najwięcej było Polaków. Potem lektorzy tłumaczą je na niemiecki i angielski. No i  bardzo fajna atmosfera była na tej mszy i ksiądz dobrze gadał, że aż dałam banknot na tace:) Bo kościół zostanie naprawiony, zaczynają za kilka miesięcy. Po mszy ksiądz ustawił się przy wyjściu i każdego żegnał i coś zagadał. Jest to mądre posunięcie, bo w ten sposób nawiązuje się więź osobista. Nasi księża tego nie robią ze szkodą dla siebie, chyba w kościele protestanckim jest taki zwyczaj.  Po mszy i po obiedzie w restauracji, wróciłam się przebrać i pojechałam do Marmaris i Tigaki.

Są to dwie nadmorskie miejscowości wypoczynkowe oddalona od miasta Kos około 12-16 km. Mają piękne piaszczyste plaże , piękne morze i piękne widoki. Bardzo mi się podobały, ale nie wybrałabym ich na pobyt. W takich miejscowościach odnajdą się osoby, które przyjechały się wyspać, najeść, napić, wyleżeć na plaży i pochlapać w morzu. Jak dla mnie: pięć razy nie. Dla mnie miasto Kos było odpowiedniejsze, choć ma brzydkie plaże, ale co mi za różnica, skoro na plaży w celu opalania się byłam tylko raz? To nie na moje nerwy tak leżeć i nic nie robić.

Między Marmari i Tigaki leży słone jezioro, obecnie wysuszone. Ostatnio deszcz padał w kwietniu, a ponieważ zbiornik jest bardzo płytki, to i wyparował. Przez dno jeziora przepływa jedynie jakaś mała rzeczka i dzięki temu jest nieco wody dla flamingów. Pierwszy raz na oczy widziałam flamingi na wolności. Gęgają jak gęsi:) Są dzikie, wiadomo, więc podejść blisko nie da rady. I niestety zdarzył się pech. Już na plaży w Marmari zaciął mi się aparat i nie mogłam go uruchomić. Zrobiłam więc zdjęcia telefonem i tym małym idiotenkamerą, boszsz... Co za masakra. Ledwo co widać, ale widać, że flamingi:) Aparat odblokowałam już w hotelu i następnego dnia wracając z Pili zatrzymałam się znów nad jeziorem, ale flamingi były jeszcze dalej niż poprzednio.

W Pili chciałam zobaczyć dwa miejsca:  opuszczoną wioskę z 19 wieku, a właściwie jej ruiny, a także ruiny zamku obronnego. Z przystanku autobusowego trzeba jeszcze pieszo przejść parę kilometrów, aby zobaczyć te atrakcje. Najpierw przechodzi się przez opuszczoną XIX-wieczną wioskę. Tutaj w 1830 roku epidemia cholery zdziesiątkowała mieszkańców. Po jej ustąpieniu pozostali żywi także odeszli uważając wioskę za przeklętą. Obecnie zostały tylko ruiny. Z wioski można dostać się do ruin zamku. Oczywiście, jako jedna z nielicznych, wlazłam na szczyt, a dusza siedziała mi na ramieniu:) Idzie się po resztach murów, bez żadnych zabezpieczeń, a na szczycie stoi się nad urwiskiem na małej przestrzeni, żadnych barierek, siatek czy osłon. Nieostrożny ruch i lecisz w dół. Ale byłam i widziałam, a drugi raz już raczej nigdy się tam nie znajdę, więc po prostu MUSIAŁAM.

Jeden dzień w czasie pobytu przeznaczyłam na nic nierobienie i wałęsanie się, oglądanie wystaw, czytanie na plaży, obserwowanie ludzi i kotów i tak oto nadeszła chwila powrotu.

Z 30 stopniowego upału trafiam do Polski, gdzie temperatura wynosiła 8 stopni. Doznałam szoku fizycznego i psychicznego. Bajka się skończyła, pora schować letnie rzeczy, odpalić c.o. i byle do wiosny.

Kto ciekaw niech zagląda czasem na mój Drugi blog , tam znjadzie się więcej obrazków, na razie zdążyłam wkleić tylko "trochę":)) z miasta Kos.