Na Polesiu jesienią

Kiedy w sobotę wyjeżdżałam z domu, jasno świeciło słońce. Niestety, w czasie drogi pogoda się zmieniła i na Polesiu było pochmurno, choć w miarę ciepło, jeśli się zapięło kurtkę. Tak samo było w niedzielę, temperatura jednak spadła do 6 stopni w dzień, bez rękawiczek się nie pochodziło. Lasy jeszcze zielone, choć tu i tam pojawiają się pojedyncze kolorowe drzewa. Posiedziałam trochę nad jeziorem kontemplując  w ciszy piękną przyrodę, ale większość czasu spędziłam w lasach chodząc po szlakach pieszych i rowerowych. Turyści są, nie mniej niż latem, a nawet powiedziałabym, że jest ich znacznie więcej.  Odwiedziłam też tereny bagienne. Po suchym lecie, także bagna są przesuszone, porosłe wysoką rudą trawą.  

 

Liczyłam, że zobaczę żurawie. Przed wyjazdem przeczytałam w internetach, że poleskie żurawie odleciały już miesiąc temu, miałam jednak nadzieję na przelotne. I nie zawiodłam się. Już w Wereszczynie, kiedy zatrzymałam się obejrzeć kościół i cmentarz, słychać było charakterystyczny żurawi klangor. Muzyka dla uszu:) A potem w Zastawiu wypatrywałam ich długo i kiedy zawiedziona straciłam już nadzieję, nadleciały!  Prosto z Ukrainy:) Po kilkanaście lub kilkadziesiąt sztuk w kilku kluczach, w sumie na pewno więcej niż sto. Zawisły nad bagnami, tańczyły, śpiewały... piękny widok.  Głowa zadarta do góry aż do bólu szyi. Leciały na tyle nisko, że widać było zgrabne sylwetki, ale jednak dla mojego aparatu z uszkodzonym obiektywem za wysoko. To nic. W pamięci zostało znacznie większe wrażenie niż na fotografiach. Piękne ptaki. Dorosłe osobniki mierzą nawet 130 cm, a skrzydła rozkładają na szerokość 220 cm, przy wadze 5-6 kg.

Poleciały do Hiszpanii,  a niektóre może nawet do Afryki.

Legenda mówi, że żurawi klangor to głosy skargi wydawane przez cierpiące dusze. W mitologii Słowian żuraw był wysłannikiem bogów i jesienią odlatywał  do Wyraju, zamorskiej krainy na końcu świata. Dusze ludzkie czepiały się żurawiach piór i nóg, i odlatywały tam wraz z ptakami.  Podobny motyw występuje w wierzeniach chińskich, gdzie żuraw jest przewodnikiem w drodze do raju.

Sylwetka żurawia i jego dostojne ruchy były wzorcem dla tańca geranikos czyli raz w jedną stronę (do życia), raz w drugą (do śmierci), a tancerze są objęci ramionami. Jak w sirtaki zwanym zorbą:). Ten taniec wykonywał Tezeusz po powrocie na Ortygię. Mówi się też, że jak żurawie przeleciały w kluczach nad Troją, to mędrzec grecki wzorując się na ich kształcie wymyślił kilka liter w alfabecie:) Ciekawe, które to:)

Żuraw jako ptak od dawna był ceniony i występował  w herbach jako symbol wierności, trwałości, mądrości i czujności. Często przedstawiano go z jedną nogą podniesioną trzymająca kamień. Jak zaśnie, to spadający kamień go obudzi.  Nazywany Tancerzem Słońca stał się w Chinach symbolem sukcesu. Jeśli żuraw pojawił się nad gospodarstwem, wróżyło to dobry rok dla jego mieszkańców. Niechby się spełniła ta wróżba, bo w piątek nad moim domem przeleciał klucz żurawi, co mnie natchnęło na wyjazd na Polesie:)

Oprócz żurawi widziałam jeszcze jelenia. Szłam sobie spokojnie leśnym duktem, gdy nagle naprzeciwko mnie stanął byk. Zaskoczona nie zdążyłam się jeszcze przestraszyć ani nawet otworzyć aparatu, kiedy rzucił się do ucieczki i zostały po nim tylko ślady.  Podobną sytuację miałam kiedyś na Mazurach. Wtedy nie miałam aparatu, a jeleń wcale się nie spłoszył i napędził mi wielkiego stracha, zanim powoli i dostojnie odszedł.

Mało brakowało, żebym z wycieczki przywiozła psa. Kręcił się przy jednej z wież widokowych. Mały, rudy, niezbyt  piękny i z krzywo zrośniętą złamaną łapką, ale z pyszczka uroczy i sympatyczny.  Nienachalny, ale jak go turyści czymś częstowali to brał i powoli odchodził z godnością na bok i albo tam gdzieś zjadał albo chował, bo na głodnego nie wyglądał. Niestety miał wiele kleszczy.  Serce mi się krajało, jak pomyślałam, że może biedak bezdomny.  W desperacji otworzyłam mu drzwi do auta i zapytałam: wsiadasz? Nie wsiadł. Przejeżdżający strażnik z parku narodowego śmiał się i mówił, że jest raczej tutejszy i że chyba ze wsi przychodzi. No to nie namawiałam, może faktycznie jest czyjś, ale co najwyżej w randze psa podwórzowego. A u mnie na piernatach by sypiał...:)

Zaraz, zaraz, stop! Żadnych zwierząt więcej, koty wystarczą. Muszę odegnać pokusę pojechania tam kolejny raz w celu sprawdzenia, czy psina się tam nie błąka. Nie, nie i nie.  To cudzy pies.

Ale nie zaprzeczę, że mnie ujął swoim wdziękiem i niezdarnością z powodu wykrzywionej łapki. Biedaczek. Może by się z kotami zaprzyjaźnił?:)

No i powiem Wam, że na tym Polesiu tak sielsko i prawdziwie wiejsko. Ludzie konie hodują, nie żadne tam do komercyjnej jazdy konnej, tylko dla przyjemności. I sady są takie stare, z bielonymi i powykręcanymi pniami...

A w kościele w Wereszczynie, całkiem pustym, posłuchałam jak ćwiczy organista. Widział, że siedzę i nic sobie z tego nie robił, grał i śpiewał. Zaraz za kościołem jest fajny cmentarz, że tak powiem:) Są na nim interesujące kaplice grobowe dawnych właścicieli okolicznych majątków.
  

Miejscowość jest bardzo stara,  występuje w dokumentach z 1204 roku. Burzliwa historia terenów powodowała, że wieś znajdowała się kolejno w rękach  litewskich, polskich, węgierskich, ruskich, tatarskich.  W XVI wieku jednym ze współwłaścicieli był Mikołaj Rej, który często tu bywał.

W 1831 roku wieś nawiedziła epidemia cholery.  W tym czasie we wsi mieszkało około 500  osób różnych wyznań. Była tu bożnica, cerkiew i kościół.  Kobiety we wsi parały się rzemiosłem, produkowały ręcznie szydełkowe serwety. W całej gminie było przy tym zatrudnionych około sześćset kobiet.

W 1942 roku, 26 maja wieś spacyfikowali Niemcy w odwecie za pomoc okazaną partyzantom.  Niektóre źródła mówią o kilkudziesięciu zabitych, inne, że samych Żydów zginęło 300. Nie wydaje się to wiarygodne, bo wg innych publikacji wszystkich Żydów w Wereszczynie było ponad pięćdziesięciu.

Kościół pochodzi z 1783 roku, zachował się od tamtego czasu, był tylko remontowany. Pod kościołem jest krypta, a w sąsiedztwie cmentarz z ciekawymi kaplicami grobowymi. W czerwcu 2016 roku podczas mszy wybuchł pożar ma skutek zwarcia instalacji elektrycznej. Gasiło go pięć jednostek straży, na tyle sprawnie, że w dachu jedynie powstała dziura, która naprawiono kosztem 2 tys PLN.

Warto się po takim Wereszczynie przespacerować, aby poczuć klimat prawdziwej wsi, położonej daleko od miasta, bez domów prosto z żurnala i z płotami z gałęzi.

 

W pobliżu jest jezioro Bąbelek:)

Zależnie od pogody, może jeszcze przed zimą wybiorę się gdzieś w swoje najbliższe okolice na jednodniowy wypad turystyczny. Póki co, ponieważ dni coraz krótsze, a wieczory dłuższe, kupiłam sobie i koleżance bilety na dwa wyjścia teatralne w tym miesiącu i na dwa koncerty w filharmonii. Jesień powoduje u mnie spadek energii, nie mogę się temu poddać. Mam jeszcze niezrealizowane spotkanie towarzyskie i w barku czeka przywiezione z Kos greckie wino, dobra okazja, aby kogoś zaprosić na miły  wieczór w ciepłym salonie:)